بقلم - الحالة بتقول دور الاسم في الجملة: فاعل ولا مفعول ولا مجرور ولا مالك.
- اسأل عن الاسم: Wer (Nominativ)، Wen (Akkusativ)، Wem (Dativ)، Wessen (Genitiv).
- حروف جر معينة بتفرض حالة معينة، وفيه 9 حروف بتتغير حسب Wo? وWohin?
- في الكلام اليومي الـ Genitiv بيتبدل كتير بـ von + Dativ.
الفكرة: زي الإعراب في العربي
في العربي بنقول «جاء الولدُ» و«رأيتُ الولدَ» و«مررتُ بالولدِ»: نفس الكلمة بتتغير حسب دورها. الألماني بيعمل حاجة شبه كده، لكن التغيير بيظهر أساسًا في الأداة مش في آخر الاسم:
| الحالة | دورها | السؤال | شبه في العربي |
|---|---|---|---|
| Nominativ | الفاعل | Wer? Was? | المرفوع |
| Akkusativ | المفعول به المباشر | Wen? Was? | المنصوب |
| Dativ | المفعول غير المباشر (لمين؟) | Wem? | «لـ» / بعد حروف جر |
| Genitiv | الملكية | Wessen? | المضاف إليه |
جدول الأدوات في الحالات الأربع
| مذكر | مؤنث | محايد | جمع | |
|---|---|---|---|---|
| Nom. | der / ein | die / eine | das / ein | die / – |
| Akk. | den / einen | die / eine | das / ein | die / – |
| Dat. | dem / einem | der / einer | dem / einem | den (+n) / – |
| Gen. | des (+s) / eines | der / einer | des (+s) / eines | der / – |
Nominativ: الفاعل
الاسم اللي بيعمل الفعل، والاسم اللي بعد sein وwerden وheißen: Der Mann ist Lehrer. Das ist ein Tisch.
Akkusativ: المفعول به
الحاجة اللي الفعل بيقع عليها مباشرة: Ich kaufe einen Apfel. Ich sehe den Mann.
حروف جر دايمًا Akkusativ: durch, für, gegen, ohne, um (احفظها بجملة: «دورك فِر جين أونه أوم»).
Dativ: لمين؟
غالبًا الشخص اللي بيستقبل حاجة: Ich gebe dem Kind das Buch. (بدّي للطفل الكتاب). وفيه أفعال بتاخد Dativ دايمًا: helfen, danken, gefallen, gehören, antworten, gratulieren: Ich helfe meiner Mutter.
حروف جر دايمًا Dativ: aus, bei, mit, nach, seit, von, zu (ومعاهم gegenüber).
الحروف المتغيرة: Wo? ولا Wohin?
9 حروف جر ممكن تاخد Akkusativ أو Dativ: an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen. القاعدة: لو فيه حركة لمكان (Wohin?) يبقى Akkusativ، ولو مكان ثابت (Wo?) يبقى Dativ.
| Wohin? حركة → Akkusativ | Wo? مكان → Dativ |
|---|---|
| Ich lege das Buch auf den Tisch. | Das Buch liegt auf dem Tisch. |
| Ich gehe in die Stadt. | Ich wohne in der Stadt. |
| Ich hänge das Bild an die Wand. | Das Bild hängt an der Wand. |
Genitiv: الملكية
das Auto des Vaters = عربية الأب. المذكر والمحايد بياخدوا -s أو -es في آخر الاسم. وبعض حروف الجر بتاخد Genitiv في اللغة الرسمية: wegen, trotz, während, statt: wegen des Regens.
الضمائر في الحالات
| Nom. | Akk. | Dat. | المعنى |
|---|---|---|---|
| ich | mich | mir | أنا |
| du | dich | dir | إنت |
| er | ihn | ihm | هو |
| sie | sie | ihr | هي |
| es | es | ihm | (محايد) |
| wir | uns | uns | إحنا |
| ihr | euch | euch | إنتوا |
| sie / Sie | sie / Sie | ihnen / Ihnen | هم / حضرتك |
ملخص كل الجداول دي في ملف جداول القواعد A1–A2، وحروف الجر بالتفصيل في ملف حروف الجر.
اختبر نفسك
المصادر والمراجع
- Duden – Die Grammatik (Duden Band 4). Berlin: Dudenverlag.
- Dreyer, H. & Schmitt, R. Lehr- und Übungsbuch der deutschen Grammatik – aktuell. München: Hueber.
- Lingolia Deutsch: الحالات
المقال للتعليم والإرشاد. لو لاحظت معلومة محتاجة تحديث، ابعتلنا.